FP B.06.1.W, FP B.06.2.W

Imię i nazwisko wykładowcy: dr Jolanta Kowal

Wymagania wstępne: Ogólna znajomość zagadnień z zakresu literatury staropolskiej na poziomie szkoły średniej

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z najważniejszymi prawidłowościami procesu historycznoliterackiego w epokach dawnych, autorami, prądami, instytucjami, gatunkami, utworami i wykorzystanymi w nich motywami oraz środkami artystycznymi

Treści merytoryczne przedmiotu:

1.      Ogólna charakterystyka poszczególnych epok. Zagadnienia periodyzacji kultury             i literatury dawnej.

2.      Warsztat bibliograficzny historyka literatury dawnej (bibliografie, słowniki, podręczniki, encyklopedie, monografie, kompendia, wydania tekstów).

3.      Charakterystyka średniowiecznego piśmiennictwa polskiego (hagiografia, historiografia, poezja religijna, poezja świecka, kaznodziejstwo, epigrafika)                      z uwzględnieniem kontekstu europejskiego.

4.      Ideał rycerza i ascety w kulturze wieków średnich.

5.      Rola łaciny w kształtowaniu kultury i literatury w dobie staropolskiej.

6.      Walka o język narodowy: przyczyny i skutki zwycięstwa polszczyzny.

7.      Kultura średniowieczna jako inspiracja poezji współczesnej.

8.      Charakterystyka literatury polsko-łacińskiej lat 1470-1543 (Kallimach, Grzegorz              z Sanoka, K. Kanicjusz, J. Dantyszek, A. Krzycki, M. Hussowski, Jan z Wiślicy).

9.      Początki twórczości w języku narodowym.

10. Charakterystyka ogólna kultury i literatury renesansowej (humanizm, reformacja).

11. Fenomen Jana Kochanowskiego i tradycji czarnoleskiej w literaturze polskiej.

12. Obraz dworskiej kultury renesansowej na podstawie twórczości Jana Kochanowskiego i Łukasza Górnickiego.

13. Zagadnienie „szczęśliwości ziemiańskiej” na podstawie utworów Mikołaja Reja                 i Jana Kochanowskiego.

14. Problematyka obywatelska i społeczna w utworach Mikołaja Reja i Jana Kochanowskiego.

15. Staropolska literatura plebejska i popularna (Biernat z Lublina, Jan z Koszyczek, Wyprawa plebańska, Albertus z wojny).

16. Kultura renesansowa jako inspiracja dla poezji współczesnej.

17. Charakterystyka ogólna kultury i literatury barokowej.

18. Poetyka barokowa. Poezja dworska na podstawie twórczości Jana Andrzeja Morsztyna i Daniela Naborowskiego.

19. Kultura sarmacka na podstawie twórczości Wacława Potockiego i Jana Chryzostoma Paska.

20. Kultura baroku jako inspiracja dla poezji współczesnej.

21. Problematyka obywatelska, społeczna i egzystencjalna w literaturze staropolskiej.

22. Charakterystyka odmian sielanki staropolskiej (J. Kochanowski – Sz. Szymonowic – B. Zimorowic).

23. Charakterystyka dramatu staropolskiego i rozwoju teatru.

24. Wizja Boga w literaturze staropolskiej.

25. Literatura staropolska wobec Biblii i antyku.

26. Rozwój wersyfikacji w dobie staropolskiej.

27. Stan badań nad polską literaturą dawną.

Warunki zaliczenia :

 Uczestnictwo w wykładach i pozytywna ocena z egzaminu.

Spis zalecanych lektur :

A. Podręczniki i syntezy historycznoliterackie oraz wydawnictwa informacyjne

Historia literatury polskiej w zarysie,pod red. A.Wilkonia i M. Stępnia, t. 1, Warszawa 1987                (i wyd. nast.).

Literatura staropolska. Wybór tekstów,oprac. R. Mazurkiewicz i P. Borek, Kraków 2006,     t. 1-2.

Maciejewski Janusz, Sarmatyzm, [w:] Słownik literatury polskiego Oświecenia,                      pod red. T. Kostkiewiczowej, Wrocław 1977 (lub wyd. nast.).

Pisarze staropolscy. Sylwetki, pod red. S. Grzeszczuka, t. 1, Warszawa 1991, t. 2, Warszawa 1997.

Rott Dariusz, Ryba Renata, Wilczek Piotr, Literatura staropolska. Średniowiecze, renesans, barok. Przewodnik bibliograficzny dla studentów filologii polskiej, wyd. 2 zmien.                i uzup., Katowice 2000.

Słownik literatury staropolskiej (Średniowiecze-Renesans-Barok), pod. red.                                T. Michałowskiej,      Wrocław 1990.

·         zaleca się ponadto studentom korzystanie ze strony internetowej: www.staropolska.pl

Anonim tzw. Gall, Kronika polska, przeł. R. Grodecki, przeł., oprac., wstępem i opisami opatrzył M. Plezia, Wrocław 1982 (BN I 59 – lub in. wydania w tej serii).

Antologia literatury sowizdrzalskiej XVI i XVII wieku, oprac. S. Grzeszczuk, Wrocław 1985 (BN I 186) [tu: Wyprawa plebańska].

Antologia poezji polsko-łacińskiej 1470-1543, wstęp i oprac. A. Jelicz, Warszawa 1956               (i wyd. nast.) [tu: utwory Klemensa Janickiego].

Biernat z Lublina, Wybór pism, oprac. J. Ziomek, Wrocław 1951 (BN I 149) [tu: Opisanie krótkie żywota Ezopowego, 5 bajek do wyboru].

Kochanowski Jan, Dzieła polskie,wstępem i przypisami opatrzył J. Krzyżanowski, t. 1-3, Warszawa 1953 (i wyd. nast.) [tu: Satyr, Muza, Pieśni, Fraszki, Psałterz Dawidów – wiersz dedykacyjny i psalm 7, 91, 137, Pieśń I, III, IV, V z Fragmentów...]. Teksty polskie Jana Kochanowskiego można też czytać w innych wydaniach, zwłaszcza BN; utwory łac. w wydaniu: Joannes Cochanovius. Pisma łacińskie, oprac. W. Walecki              z zespołem, Kraków 2008.

Kochanowski Jan, Odprawa posłów greckich, oprac. i wstęp T. Ulewicz, Wrocław 1962 (BN I 3 – i wyd. nast.).

Kochanowski Piotr (Tasso Torquato), Gofred abo Jeruzalem wyzwolona, oprac.                            S. Grzeszczuk, przypisy R. Pollak, Warszawa 1968 (lub:) wydanie ze wstępem                       i objaśnieniami R. Pollaka, Wrocław 1951 (BN II 4).

Morsztyn Jan Andrzej, Wybór poezji,oprac. W. Weintraub, Wrocław 1988 (BN I 257) [tu: Lutnia, Kanikuła, Pokuta w kwartanie, Pieśń w obozie pod Żwańcem 1653].

Pasek Jan Chryzostom, Pamiętniki,wyd. 4 zmienione i uzupełnione, wstępem                               i objaśnieniami opatrzył W. Czapliński, Wrocław 1968 (BN I 62 - i wyd. nast.).

Poeci polskiego baroku, oprac. J. Sokołowska, K. Żukowska, t. 1-2, Warszawa 1965, t. 1 [wybrane wiersze Daniela Naborowskiego, Macieja Kazimierza Sarbiewskiego – po 3 utwory].

Potocki Wacław, Wiersze wybrane, oprac. S. Grzeszczuk, wstęp J. S. Gruchała, Wrocław 1992 (BN I 19) [tu: Ogród, ale nie plewiony cz. 1-4, Moralia].

Rej Mikołaj, Pisma wierszem (Wybór), oprac. J. Krzyżanowski, Wrocław 1954 (BN I 151) [tu: Krótka rozprawa...].

Sęp Szarzyński Mikołaj, Rytmy, abo wiersze polskie, oprac. i wstęp J. Krzyżanowski, Wrocław 1973 (BN I 118) [tu: Sonety].

Szymonowic Szymon, Sielanki i pozostałe wiersze polskie, oprac. J. Pelc, Wrocław 1964 (BN I 182) [tu: Żeńcy, Kołacze].

Średniowieczna pieśń religijna, oprac. M. Korolko, Wrocław 1980 (BN I 65) [tu: Bogurodzica, „Posłuchajcie, bracia miła”, Legenda o św. Aleksym].

Średniowieczna poezja polska świecka, zebrał i oprac. S. Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1949 (BN I 60 – i wyd. nast.) [tu: De Morte prologus, Wiersz Słoty O zachowaniu się przy stole, Satyra na leniwych chłopów].

Błoński Jan, Mikołaj Sęp Szarzyński a początki polskiego baroku, Kraków 2001.

Grzeszczuk Stanisław, Błazeńskie zwierciadło. Rzecz o humorystyce sowizdrzalskiej XVI                  i XVII wieku, Kraków 1970.

Huizinga Johan, Jesień średniowiecza,przeł. T. Brzostowski, wstęp H. Barycz, posłowie              S. Herbst, Warszawa 1961 (i wyd. nast.).

Kultura Polski średniowiecznej X - XIII w., pod red. J. Dowiata, Warszawa 1985.

Lektury polonistyczne. Średniowiecze – Renesans – Barok, pod red. A. Borowskiego i J. S. Gruchały, t. 1-2, Kraków 1992-1993 (i wyd. nast.).

Mazurkiewicz Roman, Deesis: idea wstawiennictwa Bogarodzicy i św. Jana Chrzciciela             w kulturze średniowiecznej, Kraków 2002.

Pelc Janusz, Europejskość i polskość literatury naszego renesansu, Warszawa 1984.

Pelc Janusz, Jan Kochanowski. Szczyt renesansu w literaturze polskiej, Warszawa 1980.

Pelc Janusz, Średniowiecze, renesans i barok w badaniach historycznoliterackich od roku 1918, [w:] Rozwój wiedzy o literaturze polskiej po 1918 roku, oprac. i wstępem opatrzył J. Maciejewski, Warszawa 1986.

Pogranicza i konteksty literatury polskiego średniowiecza, pod red. T. Michałowskiej, Wrocław 1989.

Ptaśnik Jan, Kultura wieków średnich. I. Życie religijne i społeczne, Warszawa 1925 (i wyd. nast.).

Rytel Jadwiga, Jan Kochanowski, Warszawa 1967.

Samsonowicz Henryk, Złota jesień polskiego Średniowiecza, Warszawa 1971 (i wyd. nast.).

Staropolskie teksty i konteksty. Studia, pod red. J. Malickiego i A. Budzyńskiej-Daca, t. 6, Katowice 2006.

Tazbir Janusz, Kultura szlachecka w Polsce. Rozkwit – upadek – relikty, wyd. 3 zmienione, Warszawa 1983.

Ziomek Jerzy, Renesans, Warszawa 1973 (i wyd. nast.).

II.  L e k t u r y   z a l e c a n e

„By czas nie zaćmił i niepamięć”. Wybór kronik średniowiecznych, oprac. A. Jelicz, kroniki               z łaciny tłum. R. Grodecki i in., Warszawa 1975.

Chmielowski Benedykt, Nowe Ateny albo Akademia wszelkiej sciencyi pełna..., wybór                 i oprac. M. i J. J. Lipscy, Kraków 1966 (i wyd. nast.).

Dramaty staropolskie. Antologia, oprac. J. Lewański, t. l-6, Warszawa 1959-1963 [tu: t. 1, Nawiedzenie grobu; t.4 – Baryka Piotr, Z chłopa król].

Filozofia i myśl społeczna XVI wieku, wybór, oprac., wstęp i przypisy L. Szczucki, Warszawa l978.

Filozofia i myśl społeczna XVII wieku, wybór, oprac. i przypisy Z. Ogonowski, cz. 1-2, Warszawa 1979.

Helikon sarmacki. Wątki i tematy polskiej poezji barokowej, wybór, wstęp i komentarze A.Vincenz, oprac. M. Malicki, Wrocław 1989 (BN I 259).

„I w odmianach czasu smak jest”. Antologia polskiej poezji epoki baroku, oprac.                         J. Sokołowska, Warszawa 1991 [tu: utwory Sebastiana Grabowieckiego, Kaspra Miaskowskiego, Kaspra Twardowskiego, Jana Żabczyca, Józefa Baki].

Kitowicz Jędrzej, Opis obyczajów za panowania Augusta III, oprac. R. Pollak, Wrocław 1970 (BN I 88 - lub inne wyd. – fragmenty).

Kochowski Wespazjan, Utwory poetyckie. Wybór, oprac. M. Eustachiewicz, Wrocław 199l (BN I 92) [Trybut... albo Psalmodia polska: psalmy I, II, IV, XXII-XXIV].

Literatura ariańska w Polsce XVI wieku. Antologia, opracowali, wstępem i przypisami opatrzyli L. Szczucki i J. Tazbir, Warszawa 1959.

Lubomirski Stanisław Herakliusz, Wybór pism, oprac. R. Pollak, Wrocław 1953 (BN I 145) [tu: Rozmowy Artaksesa i Ewandra: Rozmowa trzecia].

Opaliński Krzysztof, Satyry, oprac. L. Eustachiewicz, Wrocław 1953 (BN I 147) [tu: I,1; I,3; III,8].

Pismo święte Nowego Testamentu,w przekładzie polskim Jakuba Wujka, tekst poprawił oraz wstępami i krótkim komentarzem opatrzył W. Lohn, Kraków 1989.

Pismo święte Starego Testamentu,w przekładzie polskim Jakuba Wujka, tekst poprawił oraz wstępami i krótkim komentarzem opatrzył S. Styś, Kraków 1956.

Poeci polskiego baroku, oprac. J. Sokołowska, K. Żukowska, t. 1-2, Warszawa 1965 [tu: wiersze Józefa Baki i Elżbiety Drużbackiej].

Polskie wierszowane legendy średniowieczne, wydali i oprac. S. Vrtel-Wierczyński                    i W. Kuraszkiewicz ze współudziałem A. Sławskiej (oprac. ikonograficzne), Wrocław 1962, BPP, seria A, nr 2.

Potocki Wacław, Wiersze wybrane, oprac. S. Grzeszczuk, wstęp J. S. Gruchała, Wrocław 1992 (BN I 19) [tu: Transakcyja wojny chocimskiej, cz. 1-5].

Proza polska wczesnego renesansu 1510-1550, oprac. J. Krzyżanowski, Warszawa 1954 [tu: Rozmowy, które miał król Salomon mądry z Marchołtem grubym a sprośnym].

Przedziwna Matka stworzyciela Swego. Antologia dawnej polskiej poezji maryjnej, wybrał, oprac. i wstępem poprzedził R. Mazurkiewicz, Warszawa 2008.

Rej Mikołaj, Żywot człowieka poczciwego, oprac. J. Krzyżanowski, Wrocław 1956 (BN I 152) [tu: Księgi II kap. I-III, IV 1-2, XI 1-5, XII 1-7, XVI, XVII].

Sarbiewski Maciej Kazimierz, Wykłady poetyki. (Praecepta poetica), przeł. i oprac.                   S. Skimina, Wrocław 1958, BPP, seria B, nr 5.

Skarga Piotr, Kazania sejmowe, wyd. 3 zmienione i uzupełnione, oprac. J. Tazbir przy współudziale M. Korolki, Wrocław 1972 (BN I 70).

Średniowieczna poezja łacińska w Polsce, oprac. M. Włodarski, Wrocław 2007.

Twardowski Samuel, Nadobna Paskwalina, oprac. J. Okoń, Wrocław 1980 (BN I 87),     [lub:] Twardowski Samuel, Dafnis drzewem bobkowym, oprac. J. Okoń, Wrocław 1976 (BN I 227).

Zimorowic Szymon, Roksolanki, oprac. L. Ślękowa, Wrocław 1983 (BN I 73).

Żółkiewski Stanisław, Początek i progres wojny moskiewskiej, oprac. J. Maciszewski, Warszawa 1966 (lub: wydanie BN I 12).

Arcydzieła literatury polskiej. Interpretacje, podred. A. Niewolak-Krzywdy i S. Grzeszczuka, t. l-3, Rzeszów 1986-1990 [tu: rozprawy poświęcone tekstom staropolskim].

Barok polski wobec Europy. Kierunki dialogu, red. nauk. A. Nowicka-Jeżowa, Warszawa 2003.

Chachulski Tomasz, Opóźnione pokolenie. Studia o recepcji głębokiej Jana Kochanowskiego               w poezji polskiej XVIII wieku, Warszawa 2006.

Cognitioni gestorum. Studia z dziejów średniowiecza dedykowane Profesorowi Jerzemu Strzelczykowi, pod red. D.A. Sikorskiego i A.M. Wyrwy, Poznań - Warszawa 2006.

Curtius Ernst Robert, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. i oprac.                 A. Borowski, Kraków 1997.

Daniel Naborowski. Krakowianin – Litwin – Europejczyk, pod red. K. Follprecht i K. Gajdek, Katowice 2008.

Dawson Christopher, Szkice o kulturze średniowiecznej, przeł. J. Sulowski, Warszawa 1966.

Delumeau Jean, Grzech i strach. Poczucie winy w kulturze Zachodu XIII-XVIII w., przeł.                  A. Szymanowski, Warszawa 1994.

Duby Georges, Czas katedr. Sztuka i społeczeństwo 980-1420, przeł. K. Dolatowska, Warszawa 1986.

Gallewicz Anna, Dworzanin polski i jego włoski pierwowzór. Studium adaptacji, Warszawa 2006.

Goliński Janusz, Unitas et varietes. Szkice o piśmiennictwie polskiego baroku, Warszawa 2007.

Jasiński Tomasz, O pochodzeniu Galla Anonima, Kraków - Avalon 2008.

Koncept w kulturze staropolskiej, pod red. L. Ślęk, A. Karpińskiego i W. Pawlaka, Lublin 2005.

Lenart Mirosław, Spór Duszy z Ciałem i inne wierszowane spory w literaturze staropolskiej na tle tradycji średniowiecznej, Opole 2002.

Lewis Clive Staples, Odrzucony obraz. Wprowadzenie do literatury średniowiecznej                                 i renesansowej, przeł. W. Ostrowski, Warszawa 1986.

Meller Katarzyna, „Noc przeszła, a dzień się zbliżył”. Studia o polskim piśmiennictwie reformacyjnym XVI wieku, Poznań 2004.

Michałowska Teresa, Średniowieczna teoria literatury w Polsce. Rekonesans, Wrocław 2007.

Mikołaj Rej w pięćsetlecie urodzin. Studia literaturoznawcze, pod red. J. Sokolskiego,                M. Cieńskiego i A. Kochan, Wrocław 2007.

Minissi Nullo, Europejski Czarnolas: poezja łacińska Jana Kochanowskiego, przeł.                    M. Bilińska, red. nauk. W. Walecki, Kraków 2007.

„Pamiętnik Literacki” 2005, z. 2 [tu: artykuły poświęcone Bogurodzicy]

Prejs Marek, Poezja późnego baroku. Główne kierunki przemian, Warszawa 1989.

Problemy literatury staropolskiej, pod red. J. Pelca, seria 1-3, Wrocław 1972-1978.

Studia nad życiem i twórczością Andrzeja Frycza Modrzewskiego i nad dziejami jego „małej ojczyzny”, pod red. M. Wichowej i E. K. Organiściak, Łódź 2008.

Suchodolski Bogdan, Dzieje kultury polskiej,wyd. dowolne.

Tazbir Janusz, Rzeczpospolita i świat. Studia z dziejów kultury XVII wieku, Wrocław 1971.

Ulewicz Tadeusz, Kochanowski: Świadomość słowiańska. Oddziaływanie europejskie, Kraków 2006.

Ulewicz Tadeusz, Sarmacja. Zagadnienie sarmatyzmu, Kraków 2006.

Ullmann Walter, Średniowieczne korzenie renesansowego humanizmu, przeł. J. Mach, Łódź 1985.

Vovelle Michael, Śmierć w cywilizacji Zachodu: od roku 1300 po współczesność, przeł.                       T. Swoboda, Gdańsk 2004.

Wilczek Piotr, Polonice et Latine. Studia o literaturze staropolskiej, Katowice 2007.

Wilkoń Aleksander, Arcydzieła liryki staropolskiej, Kraków 2005.

Witkowska Aleksandra, Nastalska Joanna, Staropolskie piśmiennictwo hagiograficzne, t. 1-2, Lublin 2007.

FP B.06.1.C, FP B.06.2.C

Imię i nazwisko wykładowcy: drJolanta Kowal

Wymagania wstępne: Znajomość tekstów przynależnych do literatury dawnej (na poziomie szkoły średniej) oraz znajomość podstawowych zagadnień z zakresu poetyki, które pozwoliłyby na dokonywanie analiz i interpretacji utworów z literatury staropolskiej.

Zapoznanie studentów z najważniejszymi utworami literackimi z zakresu literatury staropolskiej, wykształcenie umiejętności analizy i interpretacji tekstów przynależnych do literatury dawnej, doskonalenie umiejętności badawczych tekstów literackich.

Treści merytoryczne przedmiotu:

1. Zajęcia organizacyjne: charakterystyka przedmiotu, zapoznanie z programem, literatura przedmiotowa, warunki zaliczenia.                                                                            /2x45 min.

2. Postać Maryi w liryce średniowiecznej.                                                                 /4x45 min.

3. Kultura rycerska w polskim średniowieczu.                                                          /4x45 min.

4. Literatura świecka polskiego średniowiecza (Wiersz Słoty o zachowaniu przy stole, Satyra na leniwych chłopów).                                                                                                /3x45 min.

5. Średniowieczny wizerunek Śmierci.                                                                      /4x45 min.

6. Ideał średniowiecznej ascezy na podstawie Legendy o św. Aleksym.                    /3x45 min.

7. Kultura średniowiecza jako inspiracja dla poezji współczesnej.                           /3x45 min.

8. Poezja nowołacińska – autotematyzm K. Janickiego. Zagadnienie mecenatu.     /4x45 min.

9. Zagadnienie „szczęśliwości ziemiańskiej” na podstawie twórczości Mikołaja Reja.

                                                                                                                                    /3x45 min.

10. Różne oblicza kultury renesansowej na podstawie Pieśni  Jana Kochanowskiego.

                                                                                                                                   /4x45 min.

11. Problematyka obywatelska, społeczna i polityczna w Odprawie  posłów greckich  Jana Kochanowskiego.                                                                                                       /4x45 min.

12. W stronę manieryzmu. Twórczość Mikołaja Sępa – Szarzyńskiego.                  /4x45 min.

13. Kultura renesansowa jako inspiracja dla poezji współczesnej.                           /3x45 min.

14. Architektura konceptu na przykładzie poezji Daniela Naborowskiego.              /3x45 min.

15. Libertyńskie prowokacje. Twórczość Jana Andrzeja Morsztyna.                        /3x45 min.

16. Barok sarmacki (W. Potocki, J. Ch. Pasek).                                                         /4x45 min.

17. Kultura baroku jako inspiracja dla poezji współczesnej.                                     /3x45 min.

18. Zajęcia zaliczeniowe. Kolokwium pisemne.                                                        /2x45 min.

Warunki zaliczenia :

 Aktywne uczestnictwo w toku ćwiczeń, pozytywna ocena ze sprawdzianu końcowego.

Spis zalecanych lektur :

Bogurodzica, oprac. J. Woronczak, wstęp językoznawczy E. Ostrowska, oprac. muzykologiczne H. Feicht, Wrocław 1962.

Lament świętokrzyski, [w:] Chrestomatia staropolska, oprac. W. Wydra i W. Rzepka, Warszawa 1984.

E. Ostrowska, Bogurodzica, [w:] Lektury polonistyczne: średniowiecze – renesans - barok, pod red. A. Borowskiego i J. Gruchały, t. 1, Kraków 1992.

S. Urbańczyk, Bogurodzica. Problemy czasu powstania i tła kulturalnego „Pamiętnik Literacki”1978, z.1.

R. Mazurkiewicz, Między pieśnią a ikoną, „Znak” 1983, nr 5-6, s. 762-785.

R. Mazurkiewicz, Deesis, Kraków 2002 [część 2, rozdział III (1 i 2)].

J. Hashold, Dlaczego pod Grunwaldem śpiewano "Bogurodzicę", czyli duchowa rywalizacja między Krzyżakami a Polakami, tłum. J. Leszek, „Pamiętnik Literacki” 2005, z. 2, s. 43-49.

A. Dąbrówka, Matka pieśni polskich, „Pamiętnik Literacki” 2005, z. 2, s. 51-64.

E. Ostrowska, „Posłuchajcie bracia ...”, [w:] Lektury polonistyczne: średniowiecze –renesans - barok, pod red. A. Borowskiego i J. Gruchały, t. 2, Kraków 1992.

J. Lewański, „Lament ...”, [w:] Dramat i teatr średniowiecza i renesansu w Polsce, Warszawa 1981.

P. Stępień, Z literatury religijnej polskiego średniowiecza, Warszawa 2003. [rozdział III: Chaos i ład. Lament świętokrzyski].

Anonim tzw. Gall, Kronika polska. Wstęp i oprac. M. Plezia, Wrocław 1975, BN I/59. [fragmenty: O wspaniałości i mocy sławnego Bolesława, O cnocie i szlachetności sławnego Bolesława, O żałosnej śmierci sławnego Bolesława, Cudowne narodziny Bolesława Krzywoustego, Tren żałobny na śmierć Bolesława Chrobrego].

M. Plezia, Wstęp [do:] Anonim tzw. Gall: Kronika polska, op. cit.

M. Plezia, Gall Anonim, [w:] Pisarze staropolscy. Sylwetki, pod red. S. Grzeszczuka, t. 1, Warszawa 1991.

M. Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany, Warszawa 1986, s. 70-81; przedruk [w:] Zrozumieć średniowiecze, oprac. R. Mazurkiewicz, Tarnów 1994.

J. Huizinga, Jesień średniowiecza, przeł. T. Brzostowski, Warszawa 1992 [Marzenie               o bohaterstwie i miłości].

J. Malicki, Gallus i jego dzieło, [w:] Legat wieku rycerskiego. Studia staropolskie, Wrocław 1989.

Słota, O zachowaniu się przy stole, O zamordowaniu A. Tęczyńskiego; Satyra na leniwych chłopów, [w:] Średniowieczna poezja polska świecka. Zebrał i opracował S. Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1952, BN I/60.

T. Michałowska, Recytatyw Słoty o dworskim obyczaju biesiadnym, [w:] tejże, Średniowiecze, Warszawa 1995.

Wstęp [do:] Średniowieczna poezja polska świecka. Zebrał i opracował S. Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1952, BN I/60.

Z. Przybyła, „Leniwi chłopi” czy „chytrzy kmiecie” w tytule XV-wiecznej satyry?, „Pamiętnik Literacki” 1980, z. 2.

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, Dusza z ciała wyleciała, Skarga              umierającego, [w:] Średniowieczna poezja polska świecka. Zebrał i opracował S. Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1952, BN I/60.

M. Włodarski, W średniowiecznym kręgu śmierci, „Ruch Literacki” 1986, z. 5.

M. Włodarski, Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią [w:] Lektury polonistyczne, pod red. A. Borowskiego i J. Gruchały, t. 2, Kraków.

D. Dybek, Groteskowy łowca. Epizod Rozmowy mistrza Polikarpa ze Śmiercią, [w:] Lekcje czytania. Eksplikacje literackie, część 1, pod red. W. Dynaka i A. W. Labudy, Warszawa 1991.

Legenda o św. Aleksym, [w:] Polskie wierszowane legendy średniowieczne, oprac. S. Vrtel-Wierczyński i W. Kuraszkiewicz, Wrocław 1962.

A. Gieysztor, Dobrowolne ubóstwo, ucieczka od świata i średniowieczny kult św. Aleksego, [w:] Polska w świecie. Szkice z dziejów kultury polskiej, Warszawa 1972.

P. Stępień, Z literatury religijnej polskiego średniowiecza. Studia o czterech tekstach, Warszawa 2003 (tu: Legenda o św. Aleksym).

T. Michałowska, Średniowiecze, Warszawa 2002 (tu: s. 469-496).

E. Ostrowska, O nowe odczytanie wiersza o św. Aleksym, „Język Polski” 1969, z. 2.

Literatura średniowieczna inspiracją dla poezji współczesnej (W. Szymborska, Miniatura średniowiecza; K. K. Baczyński, Modlitwa do Bogarodzicy; S. Grochowiak, Święty Szymon Słupnik; K. Iłłakowiczówna, Opowieść małżonki świętego Aleksego; Z. Herbert, Przesłanie Pana Cogito; H. Poświatowska, *** „tutaj leży Izold jasnowłosa…”, J. Twardowski, Do św. Franciszka).

K. Janicki, Elegia VII [w:]Antologia poezji polsko-łacińskiej 1470-1543.  Wstępem opatrzyła i opracowała A. Jelicz. Warszawa 1956.

A. Jelicz, Wstęp [do:] Antologia poezji polsko-łacińskiej, op. cit.

J.Pelc, W. Tomkiewicz, Rola mecenatu w rozwoju kultury i literatury polskiej w czasach Renesansu i Baroku, [w:] Problemy literatury staropolskiej. Seria druga. Praca zbiorowa pod red. J. Pelca, Wrocław 1973.

J. Pelc, Muza łacińska – Muza polska, [w:] J. Pelc, Europejskość i polskość literatury naszego renesansu, Warszawa 1984, s. 182-228.

J. Gruchała,  Klemens Janicjusz – O sobie samym do potomności, [w:] Lektury polonistyczne, t. 2, op. cit.

J. Ziomek, Renesans, Warszawa 1996 (tu: rozdz. Wczesna literatura humanistyczna).

M. Rej, Żywot człowieka poczciwego, [w:] Idem, Pisma wierszem. Wybór, oprac.                         J. Krzyżanowski, Wrocław 1954.

T. Witczak, Studia nad twórczością Mikołaja Reja, Warszawa 1975.

H. Dziechcińska, Szlachcic idealny w „Żywocie…” M. Reja, „Pamiętnik Literacki” 1969,              z. 4.

J. Pelc, Dialog i wizerunek…, [w:] Europejskość i polskość literatury naszego renesansu, Warszawa 1984.

D. Śnieżko, Mit wieku złotego w literaturze polskiego renesansu, Warszawa 1996.

A. Krzemińska, Początki utopii w literaturze staropolskiej, Toruń 1994.

Czego chcesz od nas, Panie ...?, Miło szaleć..., Srogie łańcuchy na swym sercu czuję, Trudna rada w tej mierze..., Chcemy sobie być radzi..., Wieczna sromota..., Nie porzucaj nadzieje..., [w:] J. Kochanowski, Pieśni, oprac. J. Pelc, wyd. dowolne.       

R. Mazurkiewicz, Do genezy hymnu Jana Kochanowskiego „Czego chcesz...”, „Ruch Literacki” 1990, nr 4/5, s. 293-308.

S. Grzeszczuk, Manifest poetycki i filozoficzny - "Czego chcesz od nas, Panie?" Jana Kochanowskiego [w:] Arcydzieła literatury polskiej. Interpretacje, red. A. Niewolak-Krzywda i S. Grzeszczuk. t. 2, Rzeszów 1988, s. 47.    

J. Pelc, Jan Kochanowski. Szczyt renesansu w literaturze polskiej, Warszawa 1987 (tu: rozdz. poświęcony Pieśniom).

L. Szczerbicka-Ślęk, Wstęp [do:] J. Kochanowski, Pieśni, Wrocław 1970, BN I/ 100.  

J. Kochanowski, Odprawa posłów greckich, [w:] J. Kochanowski, Dzieła polskie, oprac. J. Krzyżanowski, Warszawa 1972.

T. Ulewicz, Wstęp [do:] J. Kochanowski, Odprawa posłów greckich, Wrocław 1969, BN I/3.

K. Krajewski, „Odprawa posłów greckich” jako tragedia renesansowa, „Pamiętnik Literacki” 1929.

J. Abramowska, Tragedia w służbie moralistyki obywatelskiej, [w:] Ład i Fortuna.                    O tragedii renesansowej w Polsce, Warszawa 1972.

J. Ziomek, Renesans, Warszawa 1996 (tu: s. 298-306).

M. S. Szarzyński, Rytmy abo wiersze polskie, oprac. J. Krzyżanowski, Wrocław 1973, BN I/ 118. [sonety od 1 do 5]

J. Krzyżanowski, Wstęp [do:] Mikołaj S. Szarzyński, Rytmy abo wiersze polskie, op. cit.

C. Backvis, „Manieryzm”, czyli barok u schyłku XVI wieku na przykładzie Mikołaja Sępa Szarzyńskiego. Przełożyła E. Radziwiłłowa. [W:] Szkice o kulturze staropolskiej. Wybór tekstów i opracowanie A. Biernacki. Warszawa 1975.

J. Błoński, Mikołaj Sęp Szarzyński a początki polskiego baroku, Kraków 1967.

A. Borowski, „Rytmy” Mikołaja Sępa Szarzyńskiego jako autoportret liryczny, "Pamiętnik Literacki" 1983, z. 3.

J. Gruchała, Mikołaj Sęp Szarzyński – „Rytmy”, [w:] Lektury polonistyczne, t.1, Kraków 1992.

Literatura renesansowa inspiracją dla poezji współczesnej (W. Broniewski, Anka; J. Tuwim, rzecz czarnoleska; S. Grochowiak, Nad grobem niemowlęcia; L. Staff, Lipy; Śmierć;                   M. Białoszewski, Wywiad).

D. Naborowski, z dowolnego wydania : Żywot ludzki; Marność; Krótkość żywota; Na toż; Votum; Cnota grunt wszystkiemu.

K. Mrocewicz, Poeta z cyrklem, „Twórczość” 1989, nr 6.

J. M. Rymkiewicz, Czym jest klasycyzm?, Warszawa 1967 [rozdział o D. Naborowskim]

A. Borowski, Daniel Naborowski – wiersze wybrane, [w:] Lektury polonistyczne, t. 1, op. cit.

J. A. Morsztyn, Utwory zebrane, oprac. L. Kukulski, Warszawa 1971 [Redivivatus, Sen, Na krzyżyk na piersiach jednej panny, Sonet i Zapust, Pokuta w kwartanie]

P. Stępień, Jana Andrzeja Morsztyna wizja świata, „Przegląd Humanistyczny” 1995,             nr 3.

P. Stępień, Fraszki erotyczne Jana Andrzeja Morsztyna czyli w poszukiwaniu prawd ostatecznych, „Przegląd Humanistyczny” 1992, nr 1.

J. K. Goliński, Poeta i Eros. Jana Andrzeja Morsztyna gry z konwencją i obyczajem, [w:] Czytanie Jana Andrzeja Morsztyna, pod red. D. Gostyńskiej i A. Karpińskiego, Wrocław 2000.

W. Potocki, Wiersze wybrane, oprac. S. Grzeszczuk, wstęp J. Gruchała, Wrocław 1992, BN I/19 (tu: Transakcja wojny chocimskiej, cz. 1-5, Ogród, ale nie plewiony, cz. 1-4, Moralia).

J. Ch. Pasek, Pamiętniki, oprac. W. Czapliński, Wrocław 1968, BN I/62.

J. Maciejewski, Sarmatyzm, [w:] Słownik literatury polskiego Oświecenia, pod red.               T. Kostkiewiczowej, Wrocław 1977.

J. Pelc, Sarmatyzm a barok, [w:] Problemy literatury staropolskiej, pod red. J. Pelca, Wrocław 1972.

J. Gruchała, Wstęp [do:] W. Potocki, Wiersze wybrane, op. cit.

W. Czapliński, Wstęp [do:] J. Ch. Pasek, Pamiętniki, op. cit.

W. Nawrocki, Dukt szlacheckiego żywota, [w:] Lektury obowiązkowe, pod red. S. Balbusa             i W. Maciąga, Warszawa 1973.

Literatura baroku inspiracją dla poezji współczesnej (J. M. Rymkiewicz, Epitafium Rzymowi; Róża oddana Danielowi Naborowskiemu; E. Bryll, *** „Śpi świat pijany…”; Portret sarmacki;S. Grochowiak, Dla zakochanych to samo staranie; Czyści).

W. Wydra, Teksty kolędowe z pierwszej połowy w. XVI zapisane w inkunabule bernardynów krakowskich. Czy „scenariusz” żakowskich igr bożonarodzeniowych?, „Pamiętnik Literacki” 1978, z. 3, s. 164.

Kwiatek czysty..., [w:] W. Nehring, Altpolnische Sprachdenkmäler, Berlin 1886, s. 295-296.

Z. Wanicowa, Wokół rozumienia 1. zwrotki „Bogurodzicy”, „Język Polski” 2005, z. 2,             s. 90-102.

A. Wilkoń, „Bogurodzica”: największa zagadka filologiczna poezji polskiej, [w:] tegoż, Arcydzieła liryki staropolskiej, Kraków 2005, s. 15-33.

R. Mazurkiewicz, Matka Boska Kwietna, O średniowiecznej pieśni maryjnej „Kwiatek czysty, smutnego sierca ucieszenie...”, „Pamiętnik Literacki” 1998, z. 4.

M. Elżanowska, Duchowy teatr wyobraźni. O kolędach bernardyńskich późnego średniowiecza [w:] Wyobraźnia epok dawnych: obrazy - tematy - idee. Materiały sesji dedykowanej Profesorom Jadwidze i Edmundowi Kotarskim, pod red. J. K. Golińskiego, Bydgoszcz 2001.

Pieśń o Rolandzie, [w:] Pieśń o Rolandzie, przeł. T. Żeleński (Boy), oprac. A. Drzewicka, Wrocław 1991, s. 35-100; przedruk [w:] Zrozumieć średniowiecze, oprac. R. Mazurkiewicz, Tarnów 1994. [fragmenty: LV, LVIII, LXIII, LXXIX, LXXXIII, CXXVI, CXXXV, CLXVIII, CLXXIII, CLXXIV, CLXXV].

A. Chodyński, Turnieje rycerskie w średniowieczu, „Wiedza i Życie”1997, nr 6.

G. Duby, Czasy katedr. Sztuka i społeczeństwo, Warszawa 1986.

Pogranicza i konteksty literatury polskiego średniowiecza, pod red. T. Michałowskiej, Wrocław 1989.

M. Eder, W. Twardzik, Czy staropolska kicz/kić naprawdę była wyrazem nieprzyzwoitym? („Cantilena inhonesta” odczytana na nowo), [w:] Od fonemu do tekstu. Prace dedykowane Profesorowi Romanowi Laskowskiemu, pod red. I. Bobrowskiego                       i K. Kowalik, Kraków 2006, s. 163-175.

J. Wiesiołowski, Kim był Słota, autor wiersza „O chlebowym stole”, [w:] Europa - Słowiańszczyzna – Polska, Poznań 1970.

S. Kolbuszewski, Herezja kanonika Jana Gałki, Wrocław 1964.

K. Żukowska, Portrety pisarzy dawnych (notatki z lektury), „Ogród” 5 (1992) nr 3/4.

Mikołaj Rej w pięćsetlecie urodzin. Studia literaturoznawcze, pod red. J. Sokolskiego,                M. Cieńskiego i A. Kochan, Wrocław 2007.

K. Martyn, P. Wilczek, Poezja polskiego renesansu. Interpretacje, Katowice 2000.

S. Nieznanowski, "Pani wszechpiękniejsza", [w:] Jan Kochanowski, Interpretacje, Kraków 1989.

M. Brahmer, Petrarkizm w poezji polskiej XVI wieku, Kraków 1927.

M. Dłuska, "Kto mi dał skrzydła...". Poetyka i wiersz Jana Kochanowskiego, [w:]                  M. Dłuska, Studia i rozprawy, Kraków 1970. 

P. Wilczek, Dyskurs - przekład - interpretacja. Literatura staropolska i jej trwanie we współczesnej kulturze, Katowice 2001, s. 62-75. 

M. Zalewski, Człowiek zbuntowany. O poezji Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, [w:] Polska liryka religijna, Lublin 1983.

W. Weintraub, Do charakterystyki stylu Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, [w:] Od Reja do Boya. Warszawa 1977.

P. Urbański, Natura i łaska w poezji polskiego baroku. Okres potrydencki. Studia                    o tekstach, Kielce 1996, s. 42-66.

D. Chemperek, Umysł przecie z swojego toru nie wybiega. O poezji medytacyjnej                  Daniela Naborowskiego, Lublin 1998 [rozdział I].

A. Nowicka-Jeżowa, Dyskusja z platońską koncepcją miłości w erotyce J. A. Morsztyna, [w:] Literatura polskiego baroku w kręgu idei, Lublin 1995.

Koncept w kulturze staropolskiej, pod red. L. Ślęk, A. Karpińskiego i W. Pawlaka, Lublin 2005.

Problemy literatury staropolskiej, pod red. J. Pelca, seria 1-3, Wrocław 1972-1978.

Ulewicz Tadeusz, Sarmacja. Zagadnienie sarmatyzmu, Kraków 2006.

J. Rytel, Pamiętniki Paska na tle pamiętnikarstwa staropolskiego, Wrocław 1962.

Wymagania wstępne: Znajomość zagadnień z zakresu literatury oświecenia i romantyzmu na poziomie szkoły średniej

Zapoznanie studentów z najważniejszymi utworami literackimi z zakresu literatury oświecenia i romantyzmu, wykształcenie umiejętności analizy i interpretacji tekstów przynależnych do literatury dawnej, doskonalenie umiejętności badawczych tekstów literackich.

Treści merytoryczne przedmiotu:

1. Zajęcia organizacyjne: charakterystyka przedmiotu, zapoznanie z programem, literatura przedmiotowa, warunki zaliczenia.                                                                            /2x45 min.

2. Właściwości poematu heroikomicznego na przykładzie Monachomachii I. Krasickiego. Historia tego gatunku i przyczyny popularności w dobie Oświecenia.                      /2x45 min.

3. „Świat poprawiać – zuchwałe rzemiosło”. W kręgu oświeceniowej satyry.         /2x45 min.

4. Czy oświecenie było okresem narodzin powieści? Szczególne miejsce i rola Mikołaja Doświadczyńskiego przypadków w dziejach powieści polskiej.                                /3x45 min.

5. Poezja i „czułe serce” – twórczość Franciszka Karpińskiego.                               /3x45 min.   

6. W ogrodzie klasyka czyli rzecz o Sofiówce Stanisława Trembeckiego.               /3x45 min.  

7. Idea porozbiorowego prowidencjalizmu w Hymnie do Boga J. P. Woronicza.    /2x45 min.

8. Romantyczny sposób widzenia świata na podstawie twórczości Adama Mickiewicza (wiersze, ballady, powieści poetyckie, dramaty).                                                      /5x 45 min.

9. Pośród wierszy i poematów Słowackiego.                                                            /3x 45 min.

10. Cyprian Kamil Norwid na nowo odkryty (wiersze, Promethidion).                    /3x45 min.

11. Zaliczenie przedmiotu (kolokwium zaliczeniowe, wpisywanie zaliczeń).          /2x45 min.

Warunki zaliczenia :

Obecność na ćwiczeniach. Pozytywne oceny za aktywne uczestnictwo w toku zajęć. Pozytywna ocena z kolokwium.

Spis zalecanych lektur :

Literatura obowiązkowa:         

Klimowicz M., Oświecenie, Warszawa 1998.

Kostkiewiczowa T., Klasycyzm, sentymentalizm, rokoko. Szkice o prądach literackich polskiego Oświecenia, Warszawa 1975.

Żbikowski P., Klasycyzm postanisławowski. Zarys problematyki, Warszawa 1999.

Kleiner J., Sentymentalizm i preromantyzm. Studia inedita, Kraków 1975.

Słownik literatury polskiego Oświecenia, pod red. T. Kostkiewiczowej
i Z. Golińskiego, Warszawa 1996.

Słownik literatury polskiej XIX wieku, pod red. J. Bachórza i A. Kowalczykowej, Wrocław 1991.

Claudon F., Encyklopedia romantyzmu. Malarstwo, Rzeźba, Architektura, Literatura, Muzyka, przeł. H. Kęszycka, Warszawa 1992.

Adam Mickiewicz. Zarys bibliograficzny, oprac. I. Śliwińska, W. Roszkowska,                       S. Stupkiewicz, Warszawa 1957.

I. Krasicki, Monachomachia i Antymonachomachia, oprac. i wstęp Z. Goliński, Wrocław 1977, BN I/197.

Z. Goliński, Wstęp [do:] I. Krasicki, Monachomachia i Antymonachomachia, Wrocław 1977, BN I/197.

J. Maślanka, Wstęp [do:] I. Krasicki, Myszeida, Wrocław 1982, BN I/224.

T. Mikulski, Monachomachia, [w:] W kręgu oświeconych, Wrocław 1960.

R. Dąbrowski, Poemat heroikomiczny w literaturze polskiego oświecenia, Kraków 2004.

W. Kubacki, „Monachomachia” przed sądem potomności, Warszawa 1951.

Słownik literatury polskiego Oświecenia, pod red. T. Kostkiewiczowej i Z. Golińskiego, Warszawa 1992 (tu hasło: poemat heroikomiczny).

A. Naruszewicz, Satyry, oprac. S. Grzeszczuk, Wrocław 1962, BN I/179 (tu: Chudy literat, Reduty, Szlachetność).

I. Krasicki, Satyry i listy, wstęp J. T. Pokrzywniak, oprac. tekstów i komentarze                    Z. Goliński, Wrocław 1988, BN I/169 (tu: Do króla, Świat zepsuty, Żona modna, Pijaństwo).

S. Grzeszczuk, Wstęp [do:] A. Naruszewicz, Satyry, Wrocław 1962, BN I/179.

W. Pusz, „O prawdziwym szlachectwie” monolog w szerszym gronie, [w:] Czytanie Naruszewicza. Interpretacje, pod red. T. Chachulskiego, Wrocław 2000.

J. T. Pokrzywniak, Wstęp [do:] I. Krasicki, Satyry i listy, Wrocław 1988, BN I/169.

T. Dworak, Ignacy Krasicki, Warszawa 1987 (tu rozdz. Satyry i listy).

Słownik literatury polskiego Oświecenia, pod red. T. Kostkiewiczowej i Z. Golińskiego, Warszawa 1992 (tu hasło: satyra).

I. Krasicki, Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki, oprac. i wstęp M. Klimowicz, Wrocław 1975, BN I/179.

M. Klimowicz, Wstęp do: I. Krasicki, Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki, Wrocław 1975, BN I/179.

T. Kostkiewiczowa, Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki – propozycja lektury,                w: Studia o Krasickim, Warszawa 1997.

J. Kott, Wokół „Doświadczyńskiego”. Z zagadnień powieści polskiego Oświecenia,               w: Prace o literaturze i teatrze ofiarowane Zygmuntowi Szweykowskiemu, Wrocław 1966.

I. Watt, Narodziny powieści, Warszawa 1973.

Z. Goliński, Ignacy Krasicki, Warszawa 1979.

A. Lipatow, Rousseau i Krasicki: Utopia i antyutopia w Mikołaja Doświadczyńskiego przypadkach, „Pamiętnik Literacki” 1980, z. 2.

Słownik literatury polskiego Oświecenia, pod red. T. Kostkiewiczowej i Z. Golińskiego, Warszawa 1992 (tu hasła: powieść, utopia, russoizm).

F. Karpiński, Poezje wybrane, oprac. T. Chachulski, Wrocław 1997, BN I/89 (tu: Do Justyny. tęskność na wiosnę, Laura i Filon, Powrót z Warszawy na wieś, Pieśń dziada sokalskiego w kordonie cesarskim, Do książęca Mikołaja Repnina generała, gubernatora Litwy 1796, Żale Sarmaty nad grobem Zygmunta Augusta, ostatniego polskiego króla z domu Jagiełłów, Pieśń poranna, Pieśń wieczorna, Pieśń o Narodzeniu Pańskim).

F. Karpiński, O wymowie w prozie albo wierszu, w: Oświeceni o literaturze, oprac.                 T. Kostkiewiczowa i Z. Goliński, t. 1, Warszawa 1993.

T. Kostkiewiczowa, Klasycyzm, sentymentalizm, rokoko. Szkice o prądach literackich polskiego Oświecenia, Warszawa 1975. [tu: sentymentalizm]

T. Kostkiewiczowa, Model liryki sentymentalnej w twórczości Franciszka Karpińskiego, Wrocław 1964.

T. Chachulski, Franciszek Karpiński jako poeta religijny, w: Motywy religijne                       w twórczości pisarzy polskiego Oświecenia, pod red. T. Kostkiewiczowej, Lublin 1995.

S. Trembecki, Sofiówka, w: S. Trembecki, Pisma wszystkie, oprac. J. Kott, t. 2, Warszawa 1953.

T. Kostkiewiczowa, Z problematyki gatunkowej polskiego poematu opisowego („Zofiówka” i „ Ziemiaństwo polskie”), w: Styl i kompozycja, Wrocław 1966.

R. Przybylski, Rozpacz libertyna, w: Idem, Klasycyzm czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego, Warszawa 1983.

A. Nasiłowska, Poezja opisowa Stanisława Trembeckiego, Wrocław 1990.

Słownik literatury polskiego Oświecenia, pod red. T. Kostkiewiczowej i Z. Golińskiego, Warszawa 1992 (tu hasło: poemat opisowy).

J. P. Woronicz, Hymn do Boga, w: Idem, Pisma wybrane, oprac. M. Nesteruk, Z. Rejman, Wrocław 2002, BN I/299.

R. Przybylski, Kubrak pośmiewiska, w: Idem, Klasycyzm czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego, Gdańsk 1996.

J. Kleiner, Sentymentalizm i preromantyzm. Studia inedita z literatury porozbiorowej 1795-1822, wydał z rękopisu i oprac. J. Starnawski, Kraków 1975 (s. 26-30).

A. F. Grabski, Tradycjonalizm prowidencjalny – Jan Paweł Woronicz, w: Idem, Myśl historyczna polskiego Oświecenia, Warszawa 1976.

Słownik literatury polskiego Oświecenia, pod red. T. Kostkiewiczowej i Z. Golińskiego, Warszawa 1992 (tu hasło: hymn)

A. Mickiewicz, Wybór poezji, oprac. C. Zgorzelski, wyd. ósme, Wrocław 1997, BN I/66. (tu: 3 ballady, Oda do młodości, 3 sonety krymskie, 3 sonety odesskie, Do matki Polki).

A. Mickiewicz, Konrad Wallenrod, Dziady cz. II, III, IV, w: Dzieła, Warszawa 1955.

A. Mickiewicz, Pan Tadeusz czyli ostatni zajazd na Litwie historia szlachecka z r. 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem, wyd. dziesiąte, oprac. S. Pigoń, Wrocław 1971, BN I/83.

A. Witkowska, Adam Mickiewicz. Słowo i czyn, wyd. drugie, Warszawa 1983.

M. Dernałowicz, Adam Mickiewicz, Warszawa 1985 (Seria „Profile”).

W. Kubacki, Arcydramat Mickiewicz. Studia nad III częścią „Dziadów”, Kraków 1951.

B. Dopart, Poemat profetyczny. O „Dziadach” drezdeńskich Adama Mickiewicza, Kraków 2002.

J. Słowacki, Dzieła wszystkie, pod red. J. Kleinera, t. 1-17, Wrocław 1952-1976 (tu: wybrane liryki, Kordian, Balladyna).

Kalendarz życia i twórczości Juliusza Słowackiego, oprac. E. Sawrymowicz przy współpracy S. Makowskiego i Z. Sudolskiego, Wrocław 1960.

E. Sawrymowicz., Juliusz Słowacki, Warszawa 1973 (Seria „Profile”).

C. Zgorzelski, Liryka w pełni romantyczna. Studia i szkice o wierszach Słowackiego, Warszawa 1981.

C. Kłak, „Nie klękajcie wy przede mną…” – próba reinterpretacji „Sowińskiego                   w okopach Woli” Juliusza Słowackiego, w: Romantyczne tematy i dylematy. Echa powstania listopadowego w literaturze, historiografii i publicystyce, Rzeszów 1992.

C. K. Norwid, Pisma wszystkie, zebrał, tekst ustalił, wstępem i uwagami krytycznymi opatrzył Juliusz W. Gomulicki, t. 1-11, Warszawa 1971-1976 (tu: wybrane liryki                         i Promethidion).

Cyprian Norwid. Interpretacje, pod red. S. Makowskiego, Warszawa 1986.

A. Aleksandrowicz, Twórczość satyryczna Adama Naruszewicza, Wrocław 1964.

J. T. Pokrzywniak, „Satyra prawdę mówi” czyli rzecz o prawdziwych przesłankach, „Pamiętnik Literacki” 1980, z. 4.

J. Kleiner, Pierwszy cykl „Satyr” Krasickiego i Drugi cykl „satyr” Krasickiego, w:                  O Krasickim i Fredrze. Dziesięć rozpraw, Wrocław 1956.

P. Cazin, Książę biskup warmiński Ignacy Krasicki 1735-1801, Olsztyn 1986 (tu rozdz. Satyryk).

R. Wołoszyński, Ignacy Krasicki. Utopia i rzeczywistość, Wrocław 1970.

T. Kostkiewiczowa, Horyzonty wyobraźni. O języku poezji czasów Oświecenia, Warszawa 1984.

T. Kostkiewiczowa, Poetyckie adresy do wrogów, „Etos” 1992.

K. Jarecki, Idee historiozoficzne Woronicza a mesjanizm polski, „Pamiętnik Literacki” 1904, z. 3.

Problemy literatury polskiej okresu Oświecenia, pod red. Z. Golińskiego, seria /1/-2, Wrocław 1973-1796.

E. Rabowicz, Stanisław Trembecki w świetle nowych źródeł, Wrocław 1965.

C. Zgorzelski, O sztuce poetyckiej Mickiewicza. Próby zbliżeń i uogólnień, Warszawa 2001.

Z. Sudolski, Słowacki. Opowieść biograficzna, Warszawa 1999.

Technologia informacyjna

TI C.02.1.C + TI C.02.2.C

Rodzaj zajęć (wykład, ćwiczenia, laboratorium, konwersatorium itd.):

Forma zaliczenia (Z, ZO, E):

Imię i nazwisko wykładowcy:

Absolwent studiów powinien być przygotowany do posługiwania się technologią informacyjną w pracy własnej oraz pracy dydaktycznej np. z uczniami. Przygotowanie to powinno być realizowane w następującym zakresie: 1. Terminologia (pojęcia), sprzęt (środki), oprogramowanie (narzędzia) oraz metody technologii informacyjnej.

Podstawowe pojęcia technologii informacyjnej - perspektywy rozwoju. Budowa i funkcje zestawu komputerowego i urządzeń współpracujących oraz ich  rozbudowa. Instalowanie i korzystanie z oprogramowania. Korzystanie z Internetu. Posługiwanie się technologią informacyjną. Usuwanie prostych awarii sprzętu i oprogramowania. Bezpieczeństwo i higiena pracy przy komputerze.

2. Technologia informacyjna a warsztat pracy.

Posługiwanie się oprogramowaniem użytkowym, przygotowywanie materiałów i prezentacji multimedialnych. Wyszukiwanie, przetwarzanie i gromadzenie informacji. Porozumiewanie się drogą internetową. Poszerzanie i doskonalenie umiejętności zawodowych.

3. Rola i wykorzystywanie technologii informacyjnej.

Osiągnięcia informatyki. Rola technologii informacyjnej. Obszary wykorzystywania oprogramowania użytkowego - ogólnodostępnego i specjalistycznego - baz danych oraz informacji źródłowej. Rola technologii informacyjnej w funkcjonowaniu ludzi i społeczeństw. Podążanie za zmianami w zakresie technologii informacyjnej.

4. Technologia informacyjne jako medium dydaktyczne.

Metodologia i korzyści posługiwania się technologią informacyjną we wspomaganiu nauczania. Rola nauczyciela w edukacji wspomaganej technologią informacyjną. Zintegrowana i wspomagana technologią informacyjną realizacja podstawy programowej przedmiotu - scenariusze zajęć uwzględniające korzystanie z technologii informacyjnej. Krytyczna ocena narzędzi i metod technologii informacyjnej -przygotowanie uczniów do właściwego korzystania z nich. Ocena edukacyjnej przydatności oprogramowania i zasobów elektronicznych. Wykorzystanie technologii informacyjnej do wspomagania aktywnego nauczania, uczenia się oraz wyzwalania kreatywności uczniów. Dobre praktyki wykorzystywania technologii informacyjnej. Posługiwanie się technologią informacyjną przez uczniów specjalnej troski i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Nauczanie interdyscyplinarne wspomagane technologią informacyjną. Wpływ technologii informacyjnej na zachowania, działania i funkcjonowanie uczniów. Rola technologii informacyjnej w ustawicznym kształceniu i doskonaleniu zawodowym. Nauczanie na odległość.     

5. Aspekty humanistyczne, etyczno-prawne i społeczne technologii informacyjnej.
Problemy swobodnego dostępu do informacji i nieskrępowanej komunikacji. Normy prawne i etyczne korzystania z informacji źródłowej. Humanistyczne, etyczno-prawne i społeczne aspekty korzystania z technologii informacyjnej. Zasady etyki w korzystaniu z mediów. Etyczne i prawne zagrożenia niewłaściwego posługiwania się komputerami, oprogramowaniem i źródłami informacji - sposoby przeciwdziałania tym zagrożeniom. Wpływ technologii informacyjnej na zachowania społeczne.

Treści merytoryczne przedmiotu: Po zrealizowaniu przedmiotu student powinien opanować:

-podstawowe pojęcia związane z informatyką;

-znać najważniejsze funkcje systemu operacyjnego. Umieć wykonywać różne operacje na zbiorach;

-znać rodzaje sieci komputerowych oraz ich elementy składowe, wykorzystywać zalety pracy w sieci;

-umieć utworzyć różnego rodzaju dokumenty tekstowe z zastosowaniem zaawansowanych metod formatowania dokumentu, pracować z tabelami i listami, wstawiać rysunki i wykresy, tworzyć formularze, makra, indeksy, spisy, korespondencję seryjną.

-student powinien umieć opracowywać dane i prowadzić obliczenia za pomocą arkusza kalkulacyjnego, stosować funkcje do pisania formuł, rejestrować makra, tworzyć prezentacje i wykresy, sortować i filtrować dane, stosować zapytania,

-stosować środki ochrony komputera przed skutkami zagrożeń.

Na podstawie dwu kolokwiów zaliczeniowych w semestrze

Na podstawie ćwiczeń wykonanych na zajęciach

PC sam składam komputer. Wydanie III Bartosz Danowski, Andrzej Pyrchla Helion: 11/2007.

PowerPoint 2007 PL. Ćwiczenia Roland Zimek Data wydania: 05/2007

ABC tworzenia stron WWW. Wydanie II Bartosz Danowski Data wydania: 10/2006.